FÖSTUDAGSHUGLEIÐINGAR UM FJÖLBREYTILEIKA

MINNINGARORÐ: HARALDUR NOREGSKONUNGUR

Ég skrifa þessa hugleiðingu grátbólgin, eftir að hafa fylgst með norskum fjölmiðlum í rúman sólarhring og fengið fréttir af andláti Haraldi Noregskonungs í beinni nú í morgunsárið. Það er vissulega úr karakter.

Mér finnst að jafnaði fáránlegt að kóngar séu til (án þess að ég ætli að skrifa einhverja stjórnmálaskýringu í dag). En Haraldur var enginn venjulegur kóngur. Í 35 ár sýndi hann tilfinningar, auðmýkt, virðingu og styrk sem leiddi til þess að hann var elskaður af allri þjóðinni, líka andstæðingum konungdæmisins.
 

AUÐMJÚKUR KÓNGUR

Haraldur var óhræddur við að sýna og standa með tilfinningum sínum. Hann háði langa baráttu til að fá að giftast konunni sem hann elskaði þó hún væri ekki konungborin og hefur lýst hollustuklemmunni sem hann upplifði í tengslum við það. Óttinn við höfnun þjóðarinnar vegna málsins reyndist þó óþarfur, þvert á móti er þetta álitið eitt af mörgum og mikilvægum framfararskrefum sem konungshúsið hefur tekið fyrir tilstuðlan Haralds.

Hann (sam)gladdist innilegar en við erum vön að sjá kónga gera, tók bakföll af hlátri og brast skammlaust í grát eftir aðstæðum hverju sinni. Hann umgekkst allt fólk af virðingu, sýndi samkennd, áhuga og væntumþykju. 

Haraldur kom fram með alþýðlegri hætti en kóngar gera að jafnaði. Hann braut hefðir í klæðaburði og framkomu með ýmsum hætti en uppskar meiri virðingu fyrir vikið. Hann viðurkenndi að vera dauðhræddur þegar hann tók við sem kóngur og hann talaði um vandamál í fjölskyldunni með opinskárri hætti en hefð var fyrir. 
 

ÖFGAINNGILDANDI KÓNGUR

Undanfarinn sólahring hefur ítrekað verið talað um Harald sem „extremt inkluderende konge“. Í því samhengi er oftast vísað í fræga ræðu frá 2016 þar sem hann sagði Norðmenn koma frá öllum landshlutum og heimshornum, að Norðmenn tryðu á Guð og Allah og alheiminn og ekkert og að Norðmenn væru strákar sem elskuðu stráka og stelpur sem elskuðu stelpur og stelpur og strákar sem elskuðu hvort annað*.

„Þið eruð Norðmenn og við erum Norðmenn. Mín stærsta ósk er að okkur lukkist að passa hvert upp á annað og að við byggjum samfélagið á trausti, samkennd og örlæti.“

Þessi ræða var ekkert einsdæmi og ekki bara orð. Hann lagði sig fram um að haga sér í samræmi við hana alla tíð. Það er ekki að ástæðulausu sem talað er um hann sem eins konar afa þjóðarinnar.
 

STERKUR KÓNGUR

Haraldur var stór og sterkur maður. Hann var heimsmeistari í siglingum og elskaði allar tegundir íþrótta. En hann var líka félagslega sterkur og kjarkmikill, enda þarf ansi sterk bein til að ögra hinu viðtekna. Kannski sérstaklega sem kóngur. Að gráta fyrir framan fólk. Að tengjast og hlusta og reyna að skilja. Að reyna að nýta stöðu sína til góðs fyrir annað fólk.

Við ættum öll að taka Harald okkur til fyrirmyndar. Sýna öðru fólki áhuga, hlýju og virðingu. Bera virðingu fyrir fjölbreytileikanum og standa með þeim sem eru á skjön við hið viðtekna. Elska og vera elskuð sem góðar og almennilegar manneskjur. Leggja okkar af mörkum til samfélags sem byggir á trausti, samkennd og örlæti. 

Bestu kveðjur,
Sóley

*Í dag hefði hann pottþétt talað um fólk af öllum kynjum.