FÖSTUDAGSHUGLEIÐINGAR UM FJÖLBREYTILEIKA

HUGLEIÐING VIKUNNAR: RÉTT OG RANGT HJÁ BORGARSTJÓRA

Tilsvar borgarstjóra í Kastljósi í vikunni var ekki alvitlaust. Það er rétt hjá henni að við stöndum meðal fremstu þjóða þegar kemur að mannréttindum, sér í lagi réttindum hinsegin fólks. Og það er ekki vegna sex manna mannréttindaskrifstofu.

RÉTT

Það er ekki heldur vegna mannréttindastefnu Reykjavíkurborgar, stjórnarskrárinnar, lagaákvæða, stefnumörkunar eða viðbragðsáætlana. Það er ekki vegna hinseginvottunar, Bjarkarhlíðar eða verkefnisins Saman gegn ofbeldi. Það er ekki vegna jafnréttisskólans, ekki kynjaðrar starfs- og fjárhagsáætlunargerðar, hinsegin félagsmiðstöðvarinnar eða regnbogalitaðs Skólavörðustígar. Það er ekki vegna skrifstofu jafnréttismála í stjórnarráðinu, Jafnréttisstofu, Jafnlaunastofu eða Mannréttindastofnunar Íslands.

RANGT

Það var hinsvegar rangt að mannréttindaskrifstofa hafi ekki gert neitt gagn. Sú fullyrðing er til marks um fullkomið skilningsleysi á málaflokknum. Sem er kannski ekkert skrítið, af því að mannréttindi eru í eðli sínu flókið fyrirbæri. Þróun þeirra hefur átt sér stað í gegnum langt og flókið ferli þar sem fjöldi fólks, samtaka og stofnana hafa tekið höndum saman um fjölmörg verkefni, meðal annars þau sem talin eru upp hér að ofan.

Grunnstef kynja- og fjölbreytileikafræða gengur út að allt skipti máli. Það er ekkert eitt sem getur tryggt algild mannréttindi, jafnrétti eða inngildingu, heldur krefst samfélagið þess að við séum stöðugt á tánum, stöðugt að þróa ný verkefni, leita nýrra leiða og bregðast við nýjum áskorunum. Öll ofangreind verkefni eru miklvægur liður í því.

RÉTT, EÐA SKO...

Það er rétt að við stöndum meðal fremstu þjóða þegar kemur að mannréttindum. Hér eiga sér samt stað nauðganir svo til daglega, hinsegin börn búa við áreiti og einelti á opinberum vettvangi, fatlað fólk fær ekki þjónustu við hæfi, kynbundinn launamunur hefur hvorki verið upprættur lárétt né lóðrétt, rasismi þrífst sem aldrei fyrr og uppgangur harðlínuhægrisins vinnur markvisst að því að ýkja staðalmyndir og ala á andúð gagnvart fjölbreytileika af öllu tagi. Að standa meðal fremstu þjóða þýðir bara að við erum skárri en aðrar þjóðir. 

KOLRANGT

Ákvörðun meirihlutans um að leggja niður mannréttindaskrifstofu er til marks um fullkomið virðingarleysi gagnvart málaflokknum, starfsfólkinu, jaðarsettu fólki og í raun öllum íbúum Reykjavíkurborgar. Fyrir utan mikilvæga yfirsýn, samhæfingu og þekkingu sem mun tapast, þá vekur þetta upp ótta um hvaða önnur verkefni verða talin gagnslaus næst.

Getum við búist við niðurlagningu jafnréttisskólans, kynjaðrar starfs- og fjárhagsáætlunar, hinseginvottunar eða hinsegin félagsmiðstöðvarinnar? Ætla þau að hreinsa regnbogafánann af Skólavörðustígnum eins og flaggstöngunum við Ráðhúsið? Leggja niður Bjarkarhlíð, Jafnréttisstofu eða Mannréttindastofnun Íslands?

Fólk sem fullyrðir að mannréttindaskrifstofa hafi ekki gert neitt gagn sér örugglega enga ástæðu til að halda þessum verkefnum áfram.

STAÐREYND SEM VERT ER AÐ MUNA

Öll mannréttindi eru afurð þrotlausrar vinnu fólks sem hefur fórnað mannorði, heilsu og jafnvel lífi sínu til að tryggja okkur það sem okkur þykir sjálfsagt í dag. Kjörgengis- og kosningaréttur, kynrænt sjálfræði, yfirráðaréttur kvenna yfir eigin líkama, fjármunum, náms- og starfsvali, réttur til fæðingarorlofs og þjónusta innviða sem stuðla að réttindum, þátttöku, öryggi og virkni kvenna og jaðarsetts fólks eru ekki fasti.

Mannréttindaskrifstofan tryggði ekkert eitt af þessu ein og sér. En hún átti sinn þátt í þeim, enda var þar fólk með þekkingu og reynslu sem sá um samhæfingu, þróun og eftirfylgni verkefna hjá borginni. Án hennar verður auðveldara að leggja niður næsta verkefni og svo næsta. (Samtíma)sagan hefur sýnt okkur hversu auðvelt það er að rýra og afnema réttindi sem eitt sinn þóttu sjálfsögð. Ég er skíthrædd við að sú vinna sé að hefjast í Reykjavík um þessar mundir. 

Bestu kveðjur,

Sóley